Starachowice

Mapa (Plan Miasta)

Ważne adresy i telefony

  • Urząd Miejski w Starachowicach (UM)
    • 27-200 Starachowice
    • ul. Radomska 45
    • Tel.: +48 41 274-88-11
    • www.um.starachowice.pl
    • E-mail: sekretariat@um.starachowice.pl
  • Starostwo Powiatowe w Starachowicach
    • 27-200 Starachowice
    • ul. dr. Władysława Borkowskiego 4
    • Tel.: +48 41 276-09-00
    • www.powiat.starachowice.pl
    • E-mail: starosta@powiat.starachowice.pl
    • NIP: 664-18-30-307
    • REGON: 291019672
  • Specjalna Strefa Ekonomiczna "Starachowice" SA (SSE)
    • 27-200 Starachowice
    • ul. Radomska 29
    • Tel.: +48 41 275-41-01
    • www.sse.com.pl
    • E-mail: sse@sse.com.pl
  • Miejski Zakład Komunikacyjny w Starachowicach Sp. z o.o. (MZK, odpowiednik MPK)
    • 27-200 Starachowice
    • ul.Radomska 53
    • Tel.: +48 41 274-70-81
    • www.mzk-starachowice.pl
    • E-mail: sekretariat@starachowice.pl
    • NIP: 664-19-13-476
  • Polskie Koleje Państwowe (PKP)
    • 27-200 Starachowice
    • ul. Kolejowa 2
    • Tel.: +48 41 253-53-11
    • www.pkp.pl
  • Powiatowy Urząd Pracy w Starachowicach (PUP)
  • Wojskowa Komenda Uzupełnień (WKU)
    • 27-200 Starachowice
    • ul. Mrozowskiego 9
    • Tel.: +48 41 274-74-22
  • Man-Star Trucks. Sp. z o.o.
  • Katolicki Klub Sportowy Autonomiczna Sekcja Piłki Nożnej "Juventa-Perfopol" Starachowice (KKS ASPN)
  • Hotel Europa
    • 27-200 Starachowice
    • ul. Radomska 76a
    • Tel.: +48 41 276-78-00
    • www.europa-hotel.pl
    • E-mail: hotel@europa-hotel.pl
  • Hotel Senator - Centrum Konferencyjne
  • Radio Eska Starachowice
    • Częstotliwość w Starachowicach: 102,1 FM
    • 27-200 Starachowice
    • ul. Radomska 29
    • Tel.: +48 41 275-12-75
    • www.starachowice.eska.pl
  • PPHU PERFOPOL Sp. z o.o. (blachy perforowane)
    • 27-200 Starachowice
    • ul. Radomska 76
    • Tel.: +48 41 274-58-08
    • www.perfopol.pl
    • E-mail: biuro@perfopol.pl

O Starachowicach

Opis 1: Miasto powiatowe w województwie świętokrzyskim, na pograniczu Płaskowyżu Suchedniowskiego i Przedgórza Iłżeckiego, nad Kamienną. 53 tysiące mieszkańców (2006).

Ośrodek przemysłowo-usługowy i kulturalno-oświatowy; rozwinięty przemysł środków transportu (samochody ciężarowe, montownia ciągników siodłowych), metalowy, metalurgiczny, maszyn., drzewny, mineralny (m.in. płyty warstwowe dla budownictwa, elementy ze styropianu, ceramika budowlana i sanitarna), obuwniczy, odzieżowy; produkcja wiązek elektrycznych, wyrobów z tworzyw sztucznych, zakład topienia bazaltu; w północnej części Starachowic Specjalna Strefa Ekonomiczna "Starachowice" SA; składy i hurtownie; instytucje wspierające rozwój przedsiębiorczości; regionalny węzeł drogowy przy linii kolejowej Skarżysko-Kamienna-Rozwadów. Ośrodek szkolnictwa średniego; działają: Starachowickie Centrum Kultury (m.in. Zespół Tańca i Inscenizacji "Plejada", studio taneczne Takt, Teatr Muz. "Nad Kamienną"), Młodzieżowy Dom Kultury (m.in. Chór Kameralny "Portamento"), Nauczycielski Chór Kameralny "Concertus", Fundacja Kultury Regionalnej "Radostowa", Muzeum Regionalne PTTK; współpraca partnerska z miastem Heywood-Rochdale (Wielka Brytania); wiele klubów i obiektów sportowych (hala sportowa, kryta pływalnia, baseny, stadion, strzelnica, korty tenisowe); odbywają się liczne imprezy: Dni Muzyki Organowej i Kameralnej, Dni Starachowic, Jarmark u Starzecha, Warsztaty Fotograficzne "Diastar", ogólnopolskie zawody strzeleckie i inne; turystyczna baza noclegowa; kąpieliska nad zalewami Łubianka i Piachy, szlaki piesze i rowerowe.

Centrum miasta, położone na lewym brzegu rzeki, tworzy dawna osada fabryczna Starachowice (obecnie osiedla Skarpa, Skałka, Żeromskiego) oraz Wierzbnik (do 1939 samodzielne miasto); w sąsiedztwie osiedla mieszkaniowe (Południe, Wariacja, Łubianka, Gómiki i Trzech Krzyży); na przedmieściach (Michałów, Łazy) zabudowa o charakterze wiejskim; 23% powierzchni miasta zajmują lasy, a około 25% użytki rolne. W dzielnicy Wierzbnik — kościół parafialny Św. Trójcy (barok. 1681-1741, rozbudowy: neogot. 1881-1904, neobarok. 1930, S. Szyłler i 1985-89, W. Zin). W pobliżu Starachowic Puszcza Świętokrzyska z rezerwatem leśnym Wykus oraz Puszcza Iłżecka.

Opis 2: Starachowice - miasta, jedno z największych w województwie świętokrzyskim, nad rzeką Kamienną. Osada przemysłowa o tradycjach wytopu żelaza sięgających I tysiąclecia n.e., rozwijała się jako serce Zagłębia Staropolskiego od końca XVIII w. Tutejsze zakłady były największym producentem surówki żelaza i wyrobów walcowanych w Królestwie Polskim. W 1. połowie XIX w. powstał zespół wielkich pieców i zakładów metalurgicznych istniejący do dziś. Muzeum Przyrody i Techniki obejmuje wielki piec z 1099 (wygaszony w 1968) oraz pozostałości dawnej huty. W naturalnym wąwozie zrekonstruowano prehistoryczną osadę hutniczą, jest też ekspozycja dotycząca samochodów marki Star, flagowego produktu powojennych zakładów samochodów ciężarowych, W zbiorach muzeum są też tropy dinozaurów znalezione w rejonie Starachowic, m.in. w Bąkowie. Świadectwa prawiekowego hutnictwa i nowszego przemysłu znajdują się także w Muzeum Regionalnym PTTK. Jedynym zabytkiem sakralnym miasta jest barokowy kościół Świętej Trójcy z XVII w.

Źródła:
  1. Atrakcje Turystyczne Polski, pod red. Moniki Karolczuk-Kędzierskiej, Wydawnictwo Kluszczyński, Kraków 2006
  2. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004

Historia miasta

Osada górniczo-hutnicza Zagłębia Staropolskiego; od wczesnego średniowiecza eksploatacja miejscowych rud; do 1817 własność cystersów z Wąchocka; w XVI w., w dzisiejszych Starachowicach Górnych, czynna kuźnica zarządzana przez rodzinę Starzechowskich; 1789 cystersi zbudowali w Starachowicach wielki piec; od 1795 w zaborze austriackim; od 1809 w Księstwie Warszawskim, od 1815 w zaborze rosyjskim (Królestwo Polskie), huta przejęta przez rząd; w XIX w. największy w Królestwie Polskim ośrodek przemysłu metalowego; 1817 Stanisław Staszic zaprojektował uregulowanie rzeki Kamiennej i budowę kompleksu zakładów hutniczych połączonych kanałem; do 1846 uruchomiono 3 wielkie piece, a w pobliżu Starachowic kopalnie rudy, pudlingarnie, walcownię; 1870 Starachowice zakupione przez A. Fraenlda (1875 założono spółkę akcyjną Towarzystwo Starachowickich Zakładów Górniczych); po modernizacji zakładów 1872-77 największa w Królestwie Polskim produkcja surówki i wyrobów walcowanych; od 1885 połączenie kolejowe; 1899 zainstalowano piece martenowskie; 1909-12 i 1915-20 zakłady nieczynne.

W 1920-24 wybudowano fabrykę broni (naboje karabinowe, pociski artyleryjskie, działa); 1930 uruchomiono pierwszą w Polsce elektrostalownię; rozwój gospodarczy zahamowany przez wielki kryzys na początku lat 30.; ponowny rozwój 1936-39, jeden z głównych ośrodków COP; w okresie międzywojennym do Starachowic włączono miasto Wierzbnik (prawa miejskie 1624-1870 i od 1916); wybudowano osiedle robotnicze; 1931-39 pod nazwą Wierzbnik-Starachowice, 1939-49 Starachowice-Wierzbnik. W czasie okupacji niemieckiej zakłady 1941-43 przekształcone w niemiecką fabrykę broni, pod koniec wojny maszyny w większości wywiezione przez Niemców; 1942-43 i 1943-44 trzy niemieckie obozy pracy przymusowej (łącznie około 13 tysięcy Żydów z Polski i innych krajów okupowanych, część więźniów wywieziona do Auschwitz), 1941-42 getto (około 6 tysięcy osób, około 4,5 tysiąca wywiezionych do ośrodka zagłady w Treblince); rejon działalności partyzanckiej, m.in. zgrupowania AK pod dowództwem por. J. Piwnika ("Ponury"); 6 VIII 1944 rozbicie niemieckiego więzienia przez oddział AK W1952-75 i od 1999 siedziba powiatu.

Źródło:
  1. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004

Staropolski Okręg Przemysłowy

Staropolski Okręg Przemysłowy. Jest to najstarszy obszarowo okręg przemysłowy Polski. Znajduje się w okolicy Gór Świętokrzyskich oraz dolinie rzeki Kamienna. O jego powstaniu zadecydowało niegdysiejsze bogactwo surowców mineralnych (żelazo, miedź, ołów, srebro, kamienie budowlane), lasów oraz zasoby wodne zlewni rzeki Kamienna. Już w neolicie wydobywano tam krzemieni i wytwarzano narzędzia codziennego użytku. W II i III w. obszar znany był szeroko w Europie z rozwiniętego górnictwa i hutnictwa (piece do wytopu metali - dymarki). Dynamiczny rozwój górnictwa i hutnictwa nastąpił w późnym średniowieczu (XVI-XVII w.). Ponownie przemysł rozwinął się w XIX w. i od tego okresu nie miał kraju konkurencji. Najstarszymi jego ośrodkami były: Nowa Słupia, Miedziana Góra, Miedzianka, Kostomłoty, Szydłowiec, Wąchock, Pińczów, Chęciny, Przysucha, Samsonów, Suchedniów, a następnie Kielce, Starachowice, Skarżysko-Kamienna oraz Ostrowiec Świętokrzyski. Pewne ożywienie gospodarcze nastąpiło w latach, gdy tereny Staropolskiego Okręgu Przemysłowego włączono w program tworzenia Centralnego Okręgu Przemysłowego, w skład którego miały wchodzić i wchodziły zakłady przemysłowe 46 powiatów województw: kieleckiego, lubelskiego, krakowskiego i lwowskiego. Poza Staropolskim Okręgiem Przemysłowym obszar ten pozbawiony był niemal zupełnie przemysłu. W 1939 r. przystąpiono więc do budowy kilkudziesięciu zakładów przemysłowych o strategicznym znaczeniu. Znaczącymi w kraju Ośrodkami Przemysłowymi stały się wówczas: Kielce, Radom, Skarżysko-Kamienna, Starachowice, Ostrowiec Świętokrzyski, Lublin, Sanok, Pionki, Stalowa Wola, Rzeszów, Dębica, Niedomice i wiele innych, mniejszych. W czasie wojny zakłady te zostały poważnie zniszczone, zdewastowane, natomiast po wojnie były stopniowo odbudowywane. Dziś jest to region przemysłu metalowego, maszynowego, chemicznego, gumowego, zbrojeniowego, ceramiki szlachetnej oraz materiałów budowlanych. Niektóre gałęzie i zakład przemysłowe, zwłaszcza przemysłu zbrojeniowego silnie poprzednio powiązanego z rynkiem radzieckim, przechodzą boleśnie proces restrukturyzacji. Głównymi ośrodkami przemysłowymi tego regionu są dziś Kielce, Radom Końskie, Stąporków, Skarżysko-Kamienna, Ostrowiec Świętokrzyski, Ćmielów i Suchedniów, w dawnym COP natomiast Lublin, Kraśnik, Dębica, Stalowa Wola, Rzeszów, Mielec, Świdnik i Tarnów.

Źródło:
  1. Polska II, red. nauk. Wiesław Malik, Wydawnictwo Kurpisz, Poznań 2000

Góry Świętokrzyskie

Góry Świętokrzyskie. Mezoregion ten obejmuje stary górotwór o skomplikowanej budowie i charakterze raczej wyżyny niż gór. Sekwencje obniżeń i wyniosłości pozwalają na wyróżnieni następujących mikroregionów: Obniżenie Bodzentyńskie, Pasmo Klonowskie, Pasmo Pokrzywiańskie, Obniżenie Wilkowskie, Pasmo Świętokrzyskie z Łysicą (612 m n.p.m.), Łysą Górą (595 m n.p.m.) i gołoborzami, Wzgórza Oblęgorsko-Tumlińskie, Padół Kielecko-Łagowski, Pasmo Dymińskie, Wzgórza Chęcińskie z zamkiem w Chęcinach oraz licznymi rezerwatami geologicznymi, Wzgórza Daleszyckie, Pasmo Orłowińskie i Pasmo Wygiełzowskie. Cały obszar wykazuje zróżnicowane wykorzystanie o dużych walorach turystycznych. Góry Świętokrzyskie położone są na południe od Starachowic.

Źródło:
  1. Polska II, red. nauk. Wiesław Malik, Wydawnictwo Kurpisz, Poznań 2000

Przedgórze Iłżeckie

Przedgórze Iłżeckie (część Wyżyny Kieleckiej). Mezoregion o znacznej rozciągłości, graniczący od strony północnej z Nizinami Środkowopolskimi, a od wschodu z doliną Wisły. Powierzchnia jego jest sfalowana o grzbietach zbudowanych z różnych skał oraz obniżeń wypełnionych piaskami. Zaznacza się zróżnicowane użytkowanie terenu przy antropopresji osadniczej. Przedgórze Iłżeckie położone jest na północ od Starachowic.

Lasy Starachowickie - kompleks leśny na Przedgórzu Iłżeckim, Puszcza Iłżecka.

Źródło:
  1. Polska II, red. nauk. Wiesław Malik, Wydawnictwo Kurpisz, Poznań 2000
  2. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004

Starachowice w liczbach

Powierzchnia miasta 31,8 km2 (3 182 ha)
Aktualna liczba mieszkańców (liczba ludności) 53 092
Liczba urodzeń w 2006 roku 443
Liczba zgonów w 2006 roku 594
Ilość osób, które zameldowały się do miasta w roku 2006 341
Ilość osób, które wymeldowały się z miasta w roku 2006 615
Ilość osób, które pracują 15 148
Bezrobocie: liczba bezrobotnych mieszkańców 3 840
Ilość książek w miejskich bibliotekach 121 729 sztuk
Nowopowstałe mieszkania w 2006 roku 31 (o średniej powierzchni 130,7 m2)
Nowe budynki oddane do użytku w 2006 roku 47
Ilość firm, instutycji i przedsiębiorstw (podmiotów gospodarczych) działających na terenie miasta 5 043
Dochody miasta (gminy) 116 744 989,53 zł
Wydatki miasta (gminy) 121 877 816,17 zł
Średnia pensja w powiecie starachowickim 1 967,82 zł (co stanowi 74,6% średniej krajowej)
Ilość samochodów osobowych w powiecie starachowickim 26 640
Ilość ofiar śmiertelnych w wypadkach drogowych na 100 tysięcy mieszkańców 17,3
Źródło:
  1. Wybrane statystyki z Banku Danych Regionalnych, 2006
2007 (c) www.miaston.pl